راهکارهای مدیریت هیجانات والدین (راهنمای جامع والدین)
صفر تا پنج سال
۱۴۰۴/۰۵/۲۶
زمان مطالعه ۷ دقیقهشايد تاكنون بر اساس مطالبی که پیش از این در مورد مدیریت هیجانات والدین خوانده‌اید، تصور کنید مدیریت یا کنترل هیجان یعنی از هيچ اتفاقی عصبانی يا ناراحت نشويد، هيچ وقت احساس شرم يا ترس را تجربه نكنيد و حتی هيچ وقت بيش از اندازه خوشحال نشويد.
یک روز عصر، مینا تصمیم گرفت پسر ۴ ساله‌اش، آراد، را به پارک برد. در حالی که آراد با شور و شوق از سرسره بالا می‌رفت، مینا روی نیمکت نشست و به منظره پارک خیره شد. اما ناگهان صدای جیغ آراد او را از جا پراند. آراد روی بالاترین پله سرسره بود و نزدیک بود به پایین پرت شود! مینا احساس کرد قلبش در سینه می‌لرزد. در کسری از ثانیه، ترس، اضطراب و خشم در درونش شعله‌ور شد.
با سرعت به سمت آراد دوید و او را از لبه خطرناک دور کرد. وقتی آراد را در آغوش گرفت، با عصبانیت به آراد گفت حواست کجاست؟ هنوز ضربان قلبش تند بود. از طرفی احساس آرامش می‌کرد که به موقع واکنش نشان داده، اما از طرف دیگر خشم و استرس او را در بر گرفته بود.
مینا به خانه برگشت، اما هنوز از هیجانات آن لحظه در پارک رها نشده بود. تا شب مدام به خودش می‌گفت: «چرا این‌قدر عصبانی شدم؟ آیا بهتر نبود آرام‌تر با آراد صحبت می‌کردم؟
بايد بدانيد در علم نوين روانشناسی اين باور که ما نباید از هيچ اتفاقی عصبانی يا ناراحت شويم، هيچ وقت نباید احساس شرم يا ترس را تجربه كنيم و حتی هيچ وقت بيش از اندازه خوشحال نشويم. كاملا غلط و رد شده است. تجربه همه هيجانات حتی آن‌هایی كه برايتان ناخوشايند محسوب مي‌شود نه تنها طبيعی هستند بلكه ضروری محسوب می‌شوند. در ادامه با آشنا شدن با دسته بندی انواع هيجانات و كاركردهای منحصر به فرد آن‌ها متوجه می‌شويد چطور بايد آن‌ها را مديريت كنيد.
انواع هیجانات و کارکرد آن‌ها
هیجانات با توجه به کارکرد خود در سه سیستم طبقه‌بندی می‌شوند:- هیجانات متمرکز بر تشخیص تهدید، خطر و حفاظت از خود مثل خشم و اضطراب
- هیجانات متمرکز بر برانگیختگی و جستجوی مشوق مثل دوستی و به رسمیت شناخته شدن
- هیجانات متمرکز بر آرامش، رضایت و امنیت مثل زمانی که احساس امنيت دارید و استراحت می‌کنید.
آنچه در این مقاله می‌خوانید نمایش
- به‌طور مثال هنگامی که کودک شما روی بلندی می‌رود و امکان سقوط دارد، سیستم تهدید شما فعال می‌شود. هنگامی که به دنبال پیدا کردن اصول تربیتی صحیح برای آموزش کودک خود هستید سیستم تشویق و انگیزه شما فعال شده و هنگامی که نه درگیر دفاع از خود در مقابل خطرها و نه به دنبال تلاش برای رسیدن به اهداف هستيد و حالت آرامش و امنيت را تجربه می‌كنيد، سیستم تسکین و آرامش شما فعال است. همان‌طور كه گفته شد تجربه کردن هر سه سیستم براي همه ما ضروری است اما بايد تلاش كرد در تعادل و توازن با یکدیگر کار کنند. برای ایجاد این تعادل مهم است آن‌ها را بشناسیم و پس از شناختن بتوانیم به طور صحیح سازماندهی و مدیریت کنیم.در ادامه به معرفی چند راهکار عملی ساده برای به تعادل رساندن سیستم‌های تنظیم هیجان، هماهنگی بیشتر با احساسات و البته مدیریت هیجانات به شکل موثرتری می‌پردازیم.
پنج راهكار موثر برای مديريت و كنترل هيجانات
- خود و احساساتتان را بشناسید و به آن برچسب (اسم مشخص) بزنيد.
- یک لیست از کارهای آرام کننده بنویسید.
- کاری غیرمنتظره انجام دهيد.
- دوباره فکر کنید و علت احساستان را درک کنید.
- خاطرات ناراحت کننده خود را بنویسید.
1. خود و احساساتتان را بشناسید و به آن برچسب بزنيد
برای مدیریت هیجان این را باید بدانید هیچ کدام از احساسات شما درست یا غلط نیستند. همه ما چه بخواهیم و چه نخواهیم به احساسات ناخوشایند مثل غم و خشم هم نیازمندیم و اشکالی ندارد اگر آن‌ها را تجربه کنید. به این احساسات به عنوان چراغ هشدار ماشین نگاه کنید. هنگام روشن شدن چراغ هشدار، واکنش صحیح، کندن چراغ هشدار نیست! وقتی از قضاوت کردن احساسات خود دست بردارید و آن‌ها را بپذیرید، می‌توانید واکنش مثبت و صحیح‌تری از خود نشان دهید. پس از شناخت احساس خود، وقت آن است که به آن‌ها برچسب بزنید. آیا این عصبانیت است که احساس می‌کنید یا اضطراب؟ آیا کم حوصله می‌شوید یا احساس عصبانیت می‌کنید؟ بسیاری از احساسات مختلف (مانند اضطراب و عصبانیت) علائم بدنی مشترکی دارند، مانند نفس نفس زدن، افزایش ضربان قلب یا عرق کردن کف دست. ایجاد تمایز بین احساسات برای یادگیری مدیریت بهتر آن‌ها و در نهايت مديريت هيجانات مفید است.2. خود را آرام کنید؛ یک لیست از کارهای آرام‌کننده بنویسید تا در هنگام تجربه هیجانات بتوانید انجام دهید
پس از شناسایی احساسات خود باید بتوانید بهتر آن‌ها را مدیریت کنید. هرکاری که برای شما می‌تواند کمک کننده باشد بنویسید. به‌طور مثال :- بستن چشم‌ها و نفس عمیق
- فوت کردن با دهان
- چند حرکت کششی ساده
- شمارش معکوس از 100 تا 0
- ترک يا تغيير محیط
